Przebarwienia po trądziku – jak się ich pozbyć?

Przebarwienia po trądziku nie są brudem ani nieodwracalnym wyrokiem. Powstają w następstwie stanu zapalnego, a ich redukcja wymaga przede wszystkim rozpoznania rodzaju zmiany. Czerwone plamy PIE pielęgnuje się inaczej niż brązowe przebarwienia PIH. W obu przypadkach podstawą jest codzienna ochrona SPF i łagodne traktowanie bariery hydrolipidowej.

Jak odróżnić PIE od PIH?

Po trądziku mogą pozostać płaskie ślady o różnym kolorze. Rumień pozapalny PIE ma podłoże naczyniowe, natomiast PIH jest zmianą pigmentacyjną związaną z nadprodukcją melaniny. To rozróżnienie ma znaczenie, ponieważ składniki przeznaczone do rozjaśniania brązowych plam nie zawsze pomagają na czerwone zmiany, a silne złuszczanie może je nawet nasilić.

Oba rodzaje zmian mogą z czasem blednąć, ale tempo zależy między innymi od głębokości przebarwienia, karnacji, nasilenia stanu zapalnego i ekspozycji na słońce. Przebarwienie jest zwykle płaskie. Jeśli w jego miejscu wyczuwasz wgłębienie, zgrubienie albo wyraźną zmianę struktury skóry, może chodzić o bliznę, która wymaga innego postępowania.

Jak pielęgnować czerwone przebarwienia PIE?

Przy PIE najważniejsze jest ograniczenie podrażnienia i wsparcie bariery hydrolipidowej. Czerwone plamy nie wynikają przede wszystkim z nadmiaru melaniny, dlatego intensywne kuracje rozjaśniające i częste peelingi nie są dobrym punktem wyjścia. U części osób kwasy mogą nasilić zaczerwienienie, szczególnie gdy skóra jest już przesuszona lub reaktywna.

W pielęgnacji czerwonych zmian mogą pomóc następujące składniki:

• Niacynamid pomaga ograniczać zaczerwienienie, wspiera barierę skóry i uczestniczy w utrzymaniu prawidłowego poziomu ceramidów.
• Wąkrota azjatycka, czyli CICA działa kojąco i wspiera regenerację podrażnionej skóry.
• Azeloglicyna może zmniejszać widoczność zaczerwienienia i wspierać pielęgnację skóry skłonnej do niedoskonałości.
• Ceramidy pomagają uzupełniać lipidy potrzebne do prawidłowego działania bariery hydrolipidowej.

Rutyna powinna być prosta: łagodne oczyszczanie, produkt kojący, krem nawilżający i ochrona przeciwsłoneczna. Nie wyciskaj ani nie rozdrapuj nowych zmian, ponieważ dodatkowy stan zapalny może przedłużać rumień i zwiększać ryzyko powstania PIH.

Jak rozjaśnić brązowe przebarwienia PIH?

PIH powstaje wskutek zwiększonej produkcji melaniny po stanie zapalnym. Najważniejszym elementem postępowania jest codzienny krem z wysoką ochroną przeciwsłoneczną, najlepiej SPF 50. Promieniowanie UV może przyciemniać istniejące plamy i utrudniać ich rozjaśnienie. Bez fotoprotekcji nawet dobrze dobrane składniki aktywne będą działały słabiej.

W pielęgnacji brązowych zmian można rozważyć składniki, które ograniczają powstawanie melaniny albo wspierają odnowę naskórka:

• Witamina C działa antyoksydacyjnie i może wspierać wyrównanie kolorytu.
• Retinoidy, takie jak retinol lub retinal przyspieszają odnowę komórkową i pomagają stopniowo zmniejszać widoczność przebarwień.
• Kwas traneksamowy jest stosowany w pielęgnacji ukierunkowanej na ograniczanie zmian pigmentacyjnych.
• Kwas azelainowy łączy działanie przeciwzapalne i rozjaśniające, dlatego może być przydatny przy skórze z niedoskonałościami.
• Kwasy AHA, na przykład glikolowy lub mlekowy, złuszczają naskórek, ale wymagają ostrożnego stosowania.

Nie wprowadzaj kilku silnych składników naraz. Retinoid, kwasy i produkty rozjaśniające stosowane jednocześnie mogą naruszyć barierę skóry, wywołać podrażnienie i doprowadzić do nowych zmian pozapalnych. Lepiej zacząć od jednego składnika, obserwować reakcję skóry i konsekwentnie stosować SPF.

Cytryna, soda i ocet – dlaczego to zły pomysł?

Nie nakładaj na przebarwienia soku z cytryny, sody oczyszczonej ani octu. To nie są bezpieczne zamienniki kosmetyków ani profesjonalnych preparatów. Cytryna może zwiększać wrażliwość skóry na światło, a połączenie podrażnienia z ekspozycją na słońce może nasilić przebarwienia. Soda i ocet mają pH, które może zaburzać naturalne środowisko skóry, powodować pieczenie, przesuszenie i uszkodzenie bariery hydrolipidowej.

Podrażniona skóra łatwiej reaguje stanem zapalnym. W efekcie domowa „maseczka rozjaśniająca” może przedłużyć proces gojenia i stworzyć kolejne plamy. Wybieraj produkty o określonym składzie, stężeniu i pH, a przy skórze wrażliwej wprowadzaj aktywne składniki stopniowo.

Kiedy skonsultować się ze specjalistą?

Jeśli po około 3–6 miesiącach systematycznej, łagodnej pielęgnacji nie widzisz poprawy, zmiany są rozległe albo trudno ocenić, czy są przebarwieniem, rumieniem czy blizną, skonsultuj się z dermatologiem. Specjalista może zaproponować między innymi peeling medyczny lub laseroterapię. Dobór zabiegu zależy od rodzaju zmiany, jej głębokości, karnacji i aktualnego stanu skóry.

Zabiegi nie zastępują ochrony przeciwsłonecznej. Po procedurach skóra może być bardziej podatna na podrażnienie i powstawanie nowych zmian, dlatego należy ściśle stosować się do zaleceń osoby wykonującej zabieg.

Najważniejsze są trzy zasady: daj skórze czas, używaj SPF każdego dnia i dobieraj składniki do koloru plamy. Przy PIE postaw na ukojenie i odbudowę bariery, a przy PIH na ochronę przed UV oraz stopniowe działanie rozjaśniające.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.