Krem do opalania tworzy na skórze warstwę ochronną, która ogranicza ilość promieniowania UV docierającego do jej głębszych struktur. Filtry organiczne pochłaniają energię promieniowania i zamieniają ją w ciepło, a mineralne odbijają i rozpraszają część promieni UV. SPF dotyczy głównie ochrony przed UVB, dlatego dobry preparat powinien zapewniać także ochronę UVA.

Jak działa krem do opalania?

Promieniowanie ultrafioletowe docierające do powierzchni Ziemi składa się przede wszystkim z UVA i UVB. UVB odpowiada głównie za rumień oraz oparzenia słoneczne. UVA przenika głębiej, przyczynia się do degradacji włókien kolagenowych i elastynowych, a także może powodować przebarwienia i uszkodzenia materiału genetycznego komórek skóry.

Krem z filtrem ogranicza kontakt skóry z tym promieniowaniem. Sposób działania zależy od rodzaju zastosowanych filtrów. Współczesne kosmetyki często łączą filtry organiczne i mineralne, aby zapewnić szeroką ochronę oraz lekką, łatwą do rozprowadzenia konsystencję.

Cecha Filtry chemiczne, czyli organiczne Filtry mineralne
Mechanizm działania Pochłaniają energię promieniowania UV i przekształcają ją w niewielką ilość ciepła. Odbijają i rozpraszają część promieniowania na powierzchni skóry.
Konsystencja Zwykle lekkie, łatwe do rozprowadzenia i mniej widoczne na skórze. Często gęstsze, czasem pozostawiają biały film.
Czas działania po aplikacji Preparat powinien zostać nałożony przed ekspozycją zgodnie z instrukcją producenta, aby utworzyć równomierną warstwę. Działają na powierzchni skóry, ale także wymagają dokładnego i równomiernego nałożenia.
Dla kogo Często wybierane do codziennej pielęgnacji, także przy cerze tłustej, mieszanej lub trądzikowej. Często dobrze sprawdzają się przy skórze wrażliwej, reaktywnej oraz w produktach dla dzieci.
Możliwe ograniczenia U części osób mogą powodować podrażnienie, zwłaszcza przy skórze bardzo reaktywnej. Mogą trudniej się rozprowadzać i zostawiać widoczną warstwę, szczególnie przy większej ilości produktu.

Do filtrów mineralnych stosowanych w kosmetykach należą między innymi tlenek cynku i dwutlenek tytanu. Wybór między filtrami nie powinien opierać się na przekonaniu, że jeden rodzaj jest zawsze lepszy. Znaczenie ma tolerancja skóry, forma kosmetyku, planowany czas ekspozycji oraz to, czy produkt zapewnia ochronę zarówno przed UVA, jak i UVB.

Co oznaczają SPF, UVA i UVB?

SPF, czyli Sun Protection Factor, określa poziom ochrony przed UVB, a więc przede wszystkim przed rumieniem i oparzeniem słonecznym. Wyższa wartość SPF oznacza większą ochronę, ale nie daje prawa do wielogodzinnego przebywania na słońcu bez ponownej aplikacji. Nawet SPF 50 nie zatrzymuje 100% promieniowania.

SPF nie opisuje w pełni ochrony przed UVA. Dlatego na opakowaniu trzeba szukać dodatkowego oznaczenia, na przykład symbolu UVA w kółku albo informacji o szerokim spektrum ochrony. Jest to ważne także poza sezonem letnim, ponieważ promieniowanie UVA dociera do skóry przez cały rok, również w dni z zachmurzonym niebem.

Najprościej traktować te oznaczenia jako dwie uzupełniające się informacje. SPF mówi o ochronie przed skutkami UVB, natomiast oznaczenie UVA wskazuje, że produkt ogranicza również działanie promieniowania odpowiedzialnego między innymi za fotostarzenie i część długofalowych uszkodzeń skóry.

Jak nakładać krem, aby zapewniał deklarowaną ochronę?

Najczęstszy problem nie wynika z samego rodzaju filtra, lecz ze zbyt małej ilości kosmetyku. Cienka, niedokładna warstwa może znacząco obniżyć rzeczywistą ochronę w porównaniu z wartością podaną na opakowaniu. Podczas stosowania preparatu pamiętaj o następujących zasadach:

  • Na twarz i szyję zastosuj ilość odpowiadającą metodzie dwóch palców, czyli porcję kremu rozciągniętą na długości palca wskazującego i środkowego.
  • Na całe ciało potrzeba wyraźnie większej ilości niż do samej twarzy. Nakładaj produkt na wszystkie odsłonięte obszary, w tym uszy, kark, ramiona, dłonie i stopy.
  • Przed wyjściem rozprowadź kosmetyk na suchej skórze zgodnie z zaleceniem producenta, zwykle około 15–30 minut przed ekspozycją.
  • Co 2–3 godziny ponów aplikację podczas dłuższego przebywania na słońcu, ponieważ warstwa ściera się i stopniowo traci trwałość.
  • Po kąpieli, spoceniu się lub wytarciu ręcznikiem nałóż preparat ponownie, nawet jeśli produkt jest opisany jako wodoodporny.

Wodoodporność nie oznacza nieograniczonego działania. Preparat może zachować część właściwości podczas kontaktu z wodą, ale kąpiel, intensywny wysiłek i ręcznik usuwają część warstwy ochronnej. W czasie silnej ekspozycji warto też korzystać z odzieży osłaniającej ciało, nakrycia głowy i okularów przeciwsłonecznych.

Czy krem z filtrem blokuje witaminę D i jest potrzebny zimą?

Stosowanie kremu z filtrem nie powinno być powodem do rezygnacji z ochrony przeciwsłonecznej z obawy przed całkowitym zahamowaniem syntezy witaminy D. W praktyce aplikacja kosmetyku zwykle nie jest idealnie równomierna, a ochrona nie zatrzymuje całego promieniowania. Potrzeby dotyczące witaminy D można też oceniać niezależnie, a w razie wątpliwości omówić je ze specjalistą.

Ochrona UVA ma znaczenie przez cały rok. Zimą większość ciała osłania odzież, ale twarz pozostaje wystawiona na działanie promieniowania. Codzienny preparat z szerokim spektrum ochrony jest więc elementem profilaktyki zdrowotnej, a nie wyłącznie kosmetykiem stosowanym podczas urlopu. Najlepiej działa ten produkt, który dobrze tolerujesz i nakładasz w wystarczającej ilości.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.