Sucha skóra – jak jej pomóc i jak o nią dbać?

Ściągnięcie po myciu, szorstkość, łuszczenie i pieczenie zwykle oznaczają, że skóra potrzebuje ochrony przed utratą wody. Sucha skóra może odzyskać komfort, jeśli ograniczysz drażniące czynniki, postawisz na łagodne oczyszczanie i połączysz nawilżanie z domykaniem wilgoci.

Czy masz skórę suchą, czy odwodnioną?

Skóra sucha i skóra odwodniona mogą dawać podobne objawy, ale nie oznaczają tego samego. Suchość jest najczęściej typem cery związanym z niedoborem lipidów. Odwodnienie to przejściowy stan, w którym skórze brakuje wody. Może dotyczyć także cery tłustej lub mieszanej.

Bariera hydrolipidowa tworzy warstwę ochronną, która ogranicza przeznaskórkową utratę wody. Kiedy brakuje jej lipidów albo zostaje naruszona przez detergenty, gorącą wodę czy wiatr, skóra szybciej traci wilgoć i staje się bardziej podatna na podrażnienia.

W praktyce oba problemy często występują jednocześnie. Dlatego pielęgnacja powinna dostarczać zarówno składników wiążących wodę, jak i substancji, które tworzą ochronną warstwę na powierzchni skóry.

Co najbardziej wysusza skórę?

Na kondycję skóry wpływają czynniki wewnętrzne i środowiskowe. Predyspozycja genetyczna, wiek oraz zmiany hormonalne mogą zmniejszać ilość lipidów w naskórku. Z czasem skóra zwykle produkuje mniej sebum, przez co łatwiej traci miękkość i elastyczność.

Duże znaczenie ma także otoczenie. Suche powietrze w ogrzewanych lub klimatyzowanych pomieszczeniach, mróz, wiatr, intensywne słońce i częste zmiany temperatur zwiększają utratę wody. Podobnie działają długie, gorące kąpiele, twarda woda oraz kontakt z detergentami.

Problem może nasilać nieprawidłowa pielęgnacja, zwłaszcza mycie silnie odtłuszczającymi preparatami, częste peelingi mechaniczne, kosmetyki z alkoholem oraz zbyt intensywne stosowanie kwasów lub retinoidów. Uporczywa suchość bywa też objawem chorób skóry lub innych zaburzeń, dlatego nie zawsze da się ją rozwiązać samą zmianą kremu.

Jak wygląda plan pielęgnacji suchej skóry?

Najważniejsza jest kolejność. Najpierw usuń zanieczyszczenia bez naruszania bariery, następnie dostarcz skórze wody, a na końcu ogranicz jej odparowywanie.

1. Oczyszczaj delikatnie – wybierz emulsję, krem lub olejek myjący bez silnych detergentów. Używaj letniej wody i nie pocieraj skóry ręcznikiem. W przypadku twarzy zwykle wystarczy dokładne, ale łagodne mycie wieczorem, a rano można ograniczyć się do wody lub delikatnego preparatu.
2. Nawilżaj wilgotną skórę – humektanty, takie jak gliceryna, kwas hialuronowy, pantenol czy mocznik w niskim stężeniu, wiążą wodę w naskórku. Nałóż serum lub krem krótko po myciu, gdy skóra jest lekko wilgotna.
3. Domykaj nawilżenie – emolienty, między innymi skwalan, masło shea, oleje roślinne i ceramidy, uzupełniają lipidy oraz ograniczają utratę wody. To właśnie ten etap sprawia, że wilgoć dostarczona przez humektanty nie odparowuje tak szybko.

Na twarz wybierz krem dopasowany do tolerancji skóry, a na ciało gęstszy krem lub maść, zwłaszcza na łokcie, dłonie, łydki i stopy. Po prysznicu nałóż preparat w ciągu kilku minut od osuszenia skóry. Rano przy ekspozycji na słońce stosuj ochronę przeciwsłoneczną.

Nie używaj bardzo gorącej wody i nie szoruj skóry. Wysoka temperatura ułatwia usuwanie lipidów, a peelingi ziarniste i szczoteczki mogą mechanicznie uszkadzać osłabiony naskórek. Jeśli pojawiają się suche skórki, zmiękczaj je kremem i nie zrywaj. Złuszczanie wprowadź dopiero wtedy, gdy skóra nie piecze ani nie jest zaczerwieniona, i wybierz łagodny produkt stosowany rzadko.

Jakich składników szukać w kosmetykach?

Nie potrzebujesz wielu produktów. Ważniejszy jest skład i regularność stosowania. Przy wyborze kosmetyku zwróć uwagę na następujące substancje:

• Ceramidy – uzupełniają lipidy bariery ochronnej.
• Kwas hialuronowy i gliceryna – wiążą wodę w naskórku.
• Mocznik – w niskim stężeniu nawilża, a także zmiękcza szorstki naskórek.
• Skwalan i masło shea – natłuszczają oraz ograniczają odparowywanie wody.
• Pantenol i alantoina – pomagają łagodzić dyskomfort i podrażnienie.

Przy reaktywnej skórze ogranicz produkty z substancjami zapachowymi i alkoholem wysoko w składzie. Ostrożność zachowaj także wobec silnych detergentów, w tym SLS i SLES, oraz kosmetyków, po których skóra wyraźnie piecze lub jest mocno napięta:

• Gorąca woda i długie kąpiele mogą wypłukiwać lipidy z naskórka.
• Silne detergenty mogą naruszać barierę hydrolipidową.
• Peelingi ziarniste i szczoteczki mogą nasilać mikrouszkodzenia.
• Częste kwasy i retinoidy mogą pogłębiać suchość, szczególnie przy już podrażnionej skórze.
• Szorstkie tkaniny i perfumowane detergenty do prania mogą zwiększać świąd oraz zaczerwienienie.

Jak wspierać skórę od wewnątrz?

Regularne picie płynów pomaga utrzymać prawidłowe nawodnienie organizmu, ale nie zastępuje kremu ani odbudowy bariery. Pij zgodnie z pragnieniem i zapotrzebowaniem organizmu, zwłaszcza podczas upałów, wysiłku lub choroby. Nie ma potrzeby narzucać sobie jednej sztywnej ilości, jeśli nie uwzględnia ona masy ciała, aktywności i stanu zdrowia.

W diecie uwzględniaj źródła kwasów omega-3, na przykład tłuste ryby morskie, orzechy, nasiona i oleje roślinne. Dbaj też o różnorodne posiłki. Jeśli suchość pojawiła się nagle, jest bardzo nasilona albo towarzyszą jej świąd, sączenie, pęknięcia, rozległe zaczerwienienie lub zmiany nieustępujące mimo delikatnej pielęgnacji, skonsultuj się z dermatologiem. Taki obraz może wskazywać na chorobę skóry, między innymi atopowe zapalenie skóry, łuszczycę lub inne zaburzenie wymagające diagnozy.

Najprostszy plan brzmi: myj łagodnie, nawilżaj na lekko wilgotną skórę i zawsze domykaj pielęgnację emolientem. Odbudowa bariery wymaga regularności, ale zwykle przynosi większą poprawę niż częste zmienianie kosmetyków.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.