Suche dłonie nie muszą oznaczać braku jednej konkretnej witaminy. Najczęściej odpowiadają za nie detergenty, częste mycie, mróz, wiatr lub gorąca woda. Niedobory witamin A, E i z grupy B, a także cynku czy selenu mogą jednak osłabiać barierę skórną i utrudniać regenerację naskórka. Sama suplementacja nie zastąpi ochrony dłoni ani właściwej pielęgnacji.
Jakich witamin może brakować przy suchej skórze dłoni?
Stan skóry zależy między innymi od podaży składników potrzebnych do odnowy komórek, produkcji kolagenu i ochrony przed stresem oksydacyjnym. Gdy dieta jest uboga lub występują problemy z wchłanianiem, skóra może stać się bardziej szorstka, cienka i podatna na pękanie. Nie oznacza to jednak, że sama suchość dłoni potwierdza niedobór.
Najczęściej wymienia się witaminę A, witaminę E, witaminy B5 i B7 oraz cynk i selen. Ich rolę i źródła w diecie przedstawia tabela:
| Składnik | Rola dla skóry | Źródła w diecie |
|---|---|---|
| Witamina A | Wspiera odnowę komórkową, prawidłowe złuszczanie naskórka i syntezę kolagenu, który wpływa na sprężystość skóry. | Jaja, ryby, podroby, marchew, czerwona papryka, szpinak, morele |
| Witamina E | Działa antyoksydacyjnie, czyli pomaga chronić komórki przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. | Orzechy, pestki słonecznika, oleje roślinne, produkty pełnoziarniste |
| Witamina B5 | Uczestniczy w procesach potrzebnych do utrzymania prawidłowej kondycji naskórka. | Nabiał, drób, otręby, drożdże, banany |
| Witamina B7 | Wspiera metabolizm skóry i prawidłową pracę jej struktur, w tym gruczołów łojowych. | Żółtka jaj, ser, rośliny strączkowe, kalafior, cebula, buraki |
| Cynk | Jest potrzebny między innymi do procesów regeneracyjnych i prawidłowego funkcjonowania skóry. | Mięso, nabiał, jaja, nasiona, orzechy, produkty pełnoziarniste |
| Selen | Wspiera ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym i prawidłową pracę organizmu. | Ryby, jaja, mięso, nabiał, produkty zbożowe |
Zbilansowana dieta dostarcza zwykle wielu potrzebnych składników jednocześnie. Suplementy mogą mieć zastosowanie przy potwierdzonym niedoborze lub zwiększonym zapotrzebowaniu, ale ich przyjmowanie bez wskazań nie jest dobrym sposobem na diagnozowanie suchej skóry. Niektóre witaminy, zwłaszcza rozpuszczalne w tłuszczach, mogą gromadzić się w organizmie.
Co poza dietą wysusza dłonie?
U zdrowej osoby przyczyną suchości częściej okazuje się uszkodzenie bariery skórnej niż niedobór witamin. Bariera ta ogranicza utratę wody i chroni przed czynnikami drażniącymi. Jej naruszenie może nastąpić nawet wtedy, gdy dieta jest prawidłowa. Najczęstsze powody to:
- częsty kontakt z detergentami podczas sprzątania i zmywania
- częste mycie rąk, szczególnie w gorącej wodzie
- środki odkażające zawierające alkohol, stosowane bardzo często lub na już podrażnioną skórę
- mróz, wiatr, suche powietrze i nagłe zmiany temperatury
- brak rękawiczek ochronnych podczas prac domowych oraz rękawiczek zimą
- intensywne pocieranie dłoni ręcznikiem lub używanie drażniących kosmetyków
Przewlekłe przesuszenie, zaczerwienienie, świąd i łuszczenie mogą towarzyszyć również dermatozom, czyli chorobom skóry. Należą do nich między innymi atopowe zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, łuszczyca i grzybica. W takich przypadkach uzupełnienie diety nie usunie przyczyny, a leczenie wymaga rozpoznania problemu przez lekarza.
Jak pielęgnować suche dłonie?
Krem nakładaj po każdym myciu, gdy skóra jest jeszcze lekko wilgotna. Gliceryna pomaga wiązać wodę w naskórku, mocznik w odpowiednim stężeniu wspiera nawilżenie i wygładzenie, a masło shea oraz oleje roślinne tworzą warstwę ograniczającą utratę wody. Przy bardzo suchej skórze lepiej sprawdzają się gęstsze, bardziej okluzyjne formuły niż lekkie emulsje.
Myj ręce letnią wodą i łagodnym środkiem myjącym. Po kontakcie z detergentami stosuj rękawiczki ochronne, najlepiej tak, aby ich wnętrze nie pozostawało długo wilgotne. Zimą chroń dłonie przed zimnem, a po umyciu delikatnie osuszaj je bez mocnego pocierania. Pielęgnację zewnętrzną połącz z regularnym piciem wody i dietą zawierającą warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, ryby, jaja, nabiał, nasiona oraz orzechy.
Do dermatologa zgłoś się, gdy pojawią się następujące sygnały:
- pęknięcia, które krwawią, bolą lub sączą się
- utrzymujący się świąd, wyraźne zaczerwienienie albo obrzęk
- pęcherzyki, rozległe łuszczenie lub zmiany między palcami
- nawracające stany zapalne mimo stosowania kremu i ochrony dłoni
- brak poprawy po kilku tygodniach ograniczenia detergentów i zmiany pielęgnacji
Najpierw ogranicz czynniki drażniące i odbuduj barierę skóry, a dopiero potem rozważ diagnostykę niedoborów. Jeśli suchość jest uporczywa lub towarzyszą jej pęknięcia i stan zapalny, potrzebna może być konsultacja dermatologiczna, a nie sam suplement.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.