Przy bardzo suchej skórze same witaminy nie wystarczą, ale mogą wspierać regenerację naskórka i działanie bariery hydrolipidowej. Najczęściej omawia się witaminy A, E, C oraz wybrane witaminy z grupy B. Suplementy działają od wewnątrz, natomiast kosmetyki oddziałują bezpośrednio na powierzchnię skóry, dlatego oba podejścia mogą się uzupełniać.
Dlaczego skóra staje się bardzo sucha?
Przesuszenie nie oznacza wyłącznie niedoboru wody. Często wiąże się z osłabieniem bariery hydrolipidowej, czyli warstwy lipidów i składników zatrzymujących wodę w naskórku. Gdy zostaje naruszona przez mróz, suche powietrze, gorącą wodę, silne detergenty albo niektóre choroby skóry, pojawiają się szorstkość, łuszczenie, uczucie ściągnięcia i większa podatność na podrażnienia.
Niedobory żywieniowe mogą pogarszać kondycję skóry, ale nie są jedyną możliwą przyczyną. Znaczenie ma też sposób mycia, stosowane kosmetyki, stan zdrowia i codzienna dieta. Witaminy najlepiej traktować jako element szerszego działania, a nie samodzielne rozwiązanie problemu.
Jakie witaminy wspierają suchą skórę?
Poszczególne witaminy uczestniczą w różnych procesach: odnowie komórek, ochronie lipidów przed utlenianiem, produkcji kolagenu i utrzymaniu szczelności naskórka. Ich najważniejsze funkcje przedstawia tabela:
| Witamina | Rola w nawilżeniu i ochronie skóry | Forma podania |
|---|---|---|
| Witamina A | Wspiera odnowę komórek i prawidłową strukturę naskórka | Dieta, suplementacja, retinol w kosmetyku |
| Witamina E | Chroni lipidy skóry przed stresem oksydacyjnym i wspiera ich elastyczność | Dieta, suplementacja, kremy i oleje |
| Witamina C | Uczestniczy w syntezie kolagenu i ogranicza skutki działania wolnych rodników | Dieta, suplementacja, serum i kremy |
| Witamina B3 | Niacynamid wspiera barierę naskórkową i ogranicza utratę wody | Dieta, suplementacja, kosmetyki |
| Witamina B5 | Pomaga łagodzić podrażnienia i wspierać regenerację | Dieta, suplementacja, preparaty miejscowe |
| Biotyna | Uczestniczy w przemianach metabolicznych, jednak jej suplementacja pomaga głównie przy potwierdzonym niedoborze | Dieta, suplementacja |
Witamina A
Witamina A uczestniczy w procesach odnowy komórek skóry. Jej prawidłowa podaż wspiera utrzymanie naskórka i może ograniczać jego nadmierne rogowacenie oraz łuszczenie. W diecie występuje między innymi jako retinol lub karotenoidy.
Nie należy jednak utożsamiać suplementu z retinolem stosowanym na skórę. Kosmetyczny retinol działa miejscowo i może przyspieszać odnowę naskórka, ale na początku bywa drażniący. Doustna witamina A wpływa na organizm ogólnoustrojowo, a jej nadmiar może być szkodliwy. Z tego powodu nie zwiększaj jej dawki bez konsultacji, szczególnie w ciąży, przy chorobach wątroby lub podczas przyjmowania innych preparatów zawierających witaminę A.
Witaminy E i C
Witamina E jest antyoksydantem. Oznacza to, że pomaga ograniczać uszkodzenia powodowane przez wolne rodniki, które powstają między innymi pod wpływem promieniowania UV i zanieczyszczeń. Wspiera ochronę lipidów budujących barierę hydrolipidową, dlatego może być przydatna przy skórze suchej i skłonnej do podrażnień.
Witamina C również pomaga neutralizować skutki stresu oksydacyjnego, a przy tym uczestniczy w syntezie kolagenu. Nie działa jak typowy składnik nawilżający, ale wspiera strukturę skóry i jej regenerację. W kosmetyku liczy się forma oraz stężenie preparatu, natomiast suplementacja ma sens przede wszystkim wtedy, gdy dieta nie pokrywa zapotrzebowania.
Witaminy z grupy B
Najwięcej uwagi w pielęgnacji suchej skóry poświęca się witaminie B3, czyli niacynamidowi. Stosowany miejscowo może wspierać syntezę składników bariery naskórkowej i ograniczać przeznaskórkową utratę wody. Często wykorzystuje się go także w preparatach łagodzących zaczerwienienie i podrażnienie.
Witamina B5 może wspierać regenerację i zmniejszać uczucie dyskomfortu. Biotyna, nazywana witaminą B7, jest potrzebna w przemianach metabolicznych, ale nie ma podstaw, by zakładać, że wysokie dawki poprawią skórę u każdej osoby. Suplementacja biotyny jest najbardziej uzasadniona przy rozpoznanym niedoborze lub konkretnych wskazaniach.
Suplementacja a pielęgnacja zewnętrzna
Suplementy dostarczają składników organizmowi, który wykorzystuje je w wielu procesach, nie tylko w skórze. Ewentualna poprawa nie pojawia się natychmiast i zależy od wyjściowego stanu odżywienia. Kosmetyki działają inaczej – kontaktują się bezpośrednio z warstwą rogową, mogą ograniczać utratę wody i dostarczać substancji wspierających barierę hydrolipidową.
Przykładem jest różnica między retinolem w kremie a witaminą A w diecie. Retinol stosowany miejscowo oddziałuje na skórę w miejscu aplikacji i może wymagać stopniowego wprowadzania. Witamina A przyjmowana doustnie uczestniczy w funkcjonowaniu całego organizmu, ale nie powinna być traktowana jako zamiennik pielęgnacji.
Przy bardzo suchej skórze podstawą jest łagodne mycie, regularne stosowanie preparatu o działaniu emoliencyjnym oraz ograniczenie czynników uszkadzających naskórek. Dieta powinna dostarczać różnorodnych produktów, w tym warzyw, owoców, orzechów, nasion, olejów roślinnych i źródeł białka. Naturalnymi źródłami omawianych witamin są między innymi:
- warzywa i owoce dostarczające karotenoidów oraz witaminy C
- orzechy, nasiona i oleje roślinne zawierające witaminę E
- produkty pełnoziarniste, rośliny strączkowe i nabiał będące źródłem wybranych witamin z grupy B
- jaja, ryby i mięso dostarczające różnych składników potrzebnych do prawidłowego metabolizmu skóry
Jak bezpiecznie wybierać suplementy?
Przed zakupem sprawdź ilość każdej witaminy w porcji i porównaj ją z innymi przyjmowanymi preparatami. Ma to szczególne znaczenie w przypadku witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, zwłaszcza A i E, ponieważ mogą gromadzić się w organizmie. Nie łącz kilku suplementów o podobnym składzie bez wyraźnej potrzeby.
Do lekarza lub dermatologa zgłoś się przed rozpoczęciem suplementacji, jeśli występuje którykolwiek z poniższych problemów:
- suchość pojawiła się nagle albo szybko się nasila
- towarzyszą jej silny świąd, zaczerwienienie, pękanie skóry lub zmiany zapalne
- objawy utrzymują się mimo łagodnej pielęgnacji i stosowania emolientów
- masz chorobę tarczycy, cukrzycę, chorobę wątroby albo przyjmujesz kilka leków
- podejrzewasz niedobór witamin lub stosujesz już preparaty wieloskładnikowe
Przewlekła suchość skóry może być objawem choroby ogólnoustrojowej, między innymi zaburzeń pracy tarczycy. Suplement nie zastąpi diagnostyki ani leczenia zaleconego przez lekarza.
Najrozsądniejsze podejście łączy dietę, dopasowaną pielęgnację i suplementację tylko wtedy, gdy istnieje ku niej uzasadnienie. Przy utrzymujących się objawach najpierw trzeba ustalić przyczynę, zamiast zwiększać liczbę przyjmowanych witamin.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
